پژوهش > نظرسنجی تلفنی

همکاران: شبنم چهره، فریده درفشی، سمیه گایگانی زهره دیداری  و  امیر حسین زارع

پیشگفتار

برای هنر تعریف جامع و کاملی در دست نیست، همان طور که ارائه تعریفی از انسان، جهان، معرفت، حقیقت، صداقت و فضیلت سخت و دشوار است، تعریف کردن هنر هم دشوار و سخت است. هر کس تعریف خاصی از هنر ارائه داده است، برخی گفته اند هنر تجلی جمال الهی و حقیقت در وجود هنرمند است، برخی دیگر هنر را نوعی شناخت و معرفت دانسته‌اند که به صورتهای گوناگون، در وجدان هنرمند منعکس شده و در آثار هنری او متجلی می شود. حضرت امام خمینی(ره) نیز در ارتباط با هنر فرموده‌اند "هنر دمیدن روح تعهد است در کالبد انسان‌ها".

از ویژگی‏های که عموم مردم برای هنر نام می‏برند، ویژگی زیبایی آن است‏ یا هر چیز که ساخته‏ی آدمی و زیبا باشد. اما در اینجا این سؤال مطرح می‏شود، که زیبایی چیست؟

شاید بتوان گفت که زیبایی هر چیزی است که آدم را به خود جذب می‏کند و انسان خواهان دوباره دیدن یا شنیدن آن است، کلمه زیبایی در مقابل کلمه زشتی معنا پیدا می‌کند. زشت هر چیزی است که از دیدن دوباره‏ی آن دوری ‏کنیم.

اما چنین نگاهی به هنر، تعریف هنر را به واکنش مخاطب واگذار می‏کند، اگر چه واکنش مخاطب نسبت به یک اثر هنری بسیار مهم است، اما تنها عامل ارزش‏گذاری یک اثر هنری نیست.

گروهی دیگر معتقدند که هنر هر آن چیزی است که وسیله‏ی پالایش، والایی و اعتلای روح آدمی بشود، تعریف دیگری از هنر می‌گوید هنر بیان احساس و عاطفه‏ی آدمی و برداشت او از زندگی و جهان هستی است.

اما به نظر می‌رسد که کلیه‏ی این تعاریف یک وجه از هنر را در نظر می‏گیرند و از باقی مسایل چشم‏پوشی می‏کنند. هنر در واقع ترکیبی از تمام این معانی است و تعریفی عام را شامل می‏شود.

طرح مسئله:

علت اصلى نیاز انسان معاصر به هنر از جهت نیازى است که به معنویت احساس مى کند. در واقع غفلت از جنبه معنوى حیات و تمرکز بر جنبه هاى مادى، به مرور این آگاهى را به بشر داده که وجهى و ساحتى از حیات او مغفول مانده و او دانسته یا ندانسته در پى پاسخگویى به آن نیاز است. از دیگر معضلات انسان معاصر بحران هویتى است که با آن مواجه است. هنر عاملى است که ضمن وحدت بخشیدن به انسانها، گرایش آنها به سمت هویتی واحد که از بین برنده بحران هویت است را تقویت خواهد نمود. (مرکز تحقیقات کامپیوتر و علوم اسلامی)

با توجه به مسائل یاد شده فوق، این تحقیق در پی دانستن این مسئله است که جامعه ما تا چه حد این نیاز را احساس کرده و به هنر گرایش دارد؟

پرسش های اصلی تحقیق:

• به رشته های هنری علاقه دارید؟
• تا کنون هیچ هنری را آموخته اید ؟
• کدامیک از نهادها می‌تواند در ترویج هنر موثر باشد؟

ضرورت و اهمیت تحقیق:

انسان در جوامع امروزی با مشکلات عدیده‌ای روبه‌روست که این مشکلات تاثیر به سزایی بر جسم و روح وی دارد، از جمله می‌توان به وجود اضطراب وانواع بیماری‌های روحی،روانی و همچنین بیماری‌های جسمی ناشی از مشکلات عصبی اشاره کرد و از آنجا که یکی از وظایف هنر تلطیف روح است، لذا انجام این تحقیق می‌تواند در این زمینه از اهمیت وی‍ژه ای برخوردار باشد.  

هدف تحقیق:

تعیین میزان علاقه‌مندی و وجود افراد هنرمند در بین مردم تهران

پیشینه تحقیق:

مدارک موجود در کتابخانه ملی و همچنین شبکه اینترنت، حکایت از آن دارد که در این زمینه کتاب‌ها ومقالات بسیار زیادی چاپ شده است اما چنین به نظر می‌رسد که تحقیق حاضر نخستین تحقیق به صورت نظر سنجی تلفنی از مردم تهران است که در مورد هنر بصورت عام انجام می‌شود. 

روش شناسی تحقیق

در این گزارش با به کارگیری نظرسنجی تلفنی و بدست آوردن آمارها، پردازش و تحلیل علمی آنها، سعی شده است تا به نظر پاسخگویان درمورد هنر دست یافت. این گزارش حاصل جمع آوری پاسخ 600  نفر از مردم تهران به پرسشنامه تهیه شده توسط واحد نظرسنجی تلفنی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ای موسسه همشهری است. این افراد به صورت تصادفی و بر اساس مراجعه به فهرست شماره تلفن‌ها (از 22000000 الی 88999999) انتخاب شدند. در این گزارش نظر کسانی که تمایل به پاسخگویی به تمام پرسش‌های تحقیق را داشته‌اند، منعکس شده است.

روش تحقیق و گردآوری اطلاعات

در این پژوهش پیمایشی، با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی نظرات عامه مردم به صورت تلفنی (نظرسنجی تلفنی) گردآوری شده است .عددهای داخل جدول گرد شده است.

نحوه نمونه گیری:

بر اساس فرمول کوکران       

جامعه نمونه

در این تحقیق نمونه آماری شامل 600 نفر از مردم تهران است. از این تعداد 50 درصد مرد و 50 درصد زن هستند.

زمان اجرای نظرسنجی

این نظرسنجی از تاریخ 16 تا 19 آبان ماه 1388 توسط گروه نظرسنجی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ای روزنامه همشهری انجام شده است.

پرسشنامه نظرسنجی

0. به رشته‌های هنری علاقه دارید؟
0. چه رشته‌ای؟
0. تا به حال هیچ هنری را آموخته‌اید؟
0. چه هنری؟
0. چرا هیچ هنری را نیاموخته اید؟
0. در زمینه هنر تحصیلات دانشگاهی هم دارید؟
0. در خانواده شما کسی هنرمند هست؟
0. چه کسی؟
0. چه هنری دارند؟
0. فکر می‌کنید کدامیک از نهادها می تواند در ترویج هنر در جامعه موثر باشد؟
0. تا به حال خود و فرزندانتان از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده‌اید؟
0. تا چه حد از این دوره ها راضی بوده اید؟
0. برای بهبود وضعیت این کلاس ها چه پیشنهادی دارید؟
0. سن
0. تحصیلات
0. جنس

چکیده:

طرح نظرسنجی حاضر، ‌به منظور دست یافتن به نظر پاسخگویان درباره هنر، در میان شهروندان تهرانی به اجرا درآمده است. یافته‌های این طرح به قرار زیر است:

- 50 درصد از پاسخگویان زن و 50 درصد مرد هستند.

- 30 درصد پاسخگویان در گروه سنی 21 تا 30 سال قرار دارند.

- مدرک تحصیلی 35 درصد از پاسخگویان دیپلم است.

- 56 درصد از پاسخگویان به رشته‌های هنری علاقه مند هستند.

- 35درصد از علاقه‌مندان به هنر به رشته نقاشی یا گرافیک علاقه دارند.

- 58 درصد از علاقه‌مندان به هنر، خود یک رشته هنری را آموخته‌اند.

- 26درصد از پاسخگویانی که هنری را آموخته‌اند، هنر آن ها نقاشی و گرافیک است.

- 86 درصد از پاسخگویان علاقه مند به هنر که هنری را نیاموخته‌اند، علت آن را نداشتن وقت بیان کرده‌اند..

- 88 درصد از پاسخگویانی که هنری را آموخته‌اند در این زمینه تحصیلات دانشگاهی ندارند.

- در خانواده 28 درصد از پاسخگویان شخص هنرمندی وجود دارد.

-  نقاشی و گرافیک، هنر 39درصد از اشخاص هنرمند خانواده پاسخگویان است.

- 29 درصد از پاسخگویان، صداو سیما را مسئول ترویج هنر در جامعه می دانند.

-24درصد از پاسخگویان، خود و یا فرزندانشان از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده‌اند.

- 45 درصد از پاسخگویانی که از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده‌اند، از این کلاس‌ها راضی بوده اند.

- 23 درصد از پاسخگویان گفته‌اند که بهتر است فرهنگسراها از اساتید مجرب استفاده کنند.

- از بررسی جداول کا اسکوار چنین استنباط می شود که علاقه مندی به هنر با جنسیت رابطه دارد و در سطح 95% معنی دار است، به طوریکه زنان (60%) بیشتر از مردان (40%) به هنر علاقه دارند.

توصیف یافته‌ها

جنس پاسخگویان

بر اساس جدول شماره 1، از میان 600  نفر پاسخگو، 50 درصد مرد و  50 درصد زن هستند.

جدول شماره 1- توزیع پاسخگویان براساس جنس

جنس	تعداد	درصد
زن	300	50
مرد	300	50
جمع	600	100

نمودار شماره 1-  پراکندگی پاسخگویانبر اساس جنس

سن پاسخگویان

جدول شماره 2، نشان ‌دهنده توزیع جامعه آماری این تحقیق است. همان طور که مشاهده می‌شود بزرگ‌ترین گروه سنی در 600 نفر پاسخگوی این تحقیق را گروه سنی 21 تا 30 سال (30 درصد) و کوچک‌ترین گروه سنی را  71 سال به بالا (3 درصد) تشکیل می‌دهند.

جدول شماره 2- توزیع پاسخگویان براساس سن

سن	تعداد	درصد
21 تا 30 سال	182	30
31 تا 40 سال	155	26
41تا 50سال	95	16
51تا60 سال	59	10
15تا20 سال	46	8
61 تا 70 سال	40	7
71 سال به بالا	23	3
جمع	600	100

نمودار شماره 2- پراکندگی پاسخگویان بر اساس سن

سطح تحصیلات پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 3، از میان 600 نفر پاسخگو، 35 درصد دارای مدرک تحصیلی دیپلم و 4 درصد دارای مدرک کارشناسی ارشد و دکترا هستند.

جدول شماره 3- توزیع فراوانیپاسخگویان بر اساس سطح تحصیلات

تحصیلات	تعداد	درصد
دیپلم	208	35
زیر دیپلم	128	21
کار شناسی	122	20
کاردانی و دانشجو	82	14
بی‌سواد	34	6
کارشناسی ارشد و دکترا	26	4
جمع	600	100

نمودار شماره 3- پراکندگی پاسخگویانبر اساس سطح تحصیلات

آیا پاسخگویان به رشته های هنری علاقه دارند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره4، از میان 600 نفر پاسخگو 56 درصد به رشته‌های هنری علاقه‌مند هستند.

جدول شماره 4- توزیع پاسخگویان بر اساس علاقه یا عدم علاقه به رشته‌های هنری

آیا پاسخگویان به رشته‌های هنری علاقه دارند	تعداد	درصد
بله	329	56
خیر	178	44
جمع	600	100

نمودار شماره 4-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس علاقه یا عدم علاقه به رشته‌های هنری

پاسخگویان به چه رشته هنری بیشتر علاقه دارند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 5، از میان 335 نفر پاسخگویی که به هنر علاقه دارند، به هنر نقاشی و گرافیک علاقه‌مند هستند.

جدول شماره 5- توزیع پاسخگویان بر اساس  رشته هنری مورد علاقه آن‌ها

رشته هنری مورد علاقه پاسخگویان	تعداد	درصد
نقاشی و گرافیک	118	35
موسیقی	83	25
سینما و تئاتر	30	9
خیاطی	30	9
هنرهای دستی سنتی	24	7
خوشنویسی	15	5
آرایش و گریم	14	4
شعر و ادبیات	10	3
سایر	5	1
دکوراسیون	4	1
آشپزی	2	1
جمع	335	100

  نمودار شماره 5- پراکندگی پاسخگویان بر اساس رشته هنری مورد علاقه آن‌ها

آیا پاسخگویان یک رشته هنری را آموخته‌اند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 6، از 335 پاسخگویی که به هنر علاقه دارند، خود یک رشته هنری را آموخته‌اند.

جدول شماره 6- توزیع پاسخگویان بر اساس آموختن یا نیاموختن یک رشته هنری

آیا پاسخگویان یک رشته هنری را آموخته اند	تعداد	درصد
بله	194	58
خیر	141	42
جمع	335	100

نمودار شماره 6- پراکندگی پاسخگویان بر اساس آموختن یا نیاموختن یک رشته هنری

پاسخگویان چه هنری آموخته‌اند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 7، 26 درصد از پاسخگویانی که به هنر علاقه داشته‌اند رشته نقاشی و گرافیک را آموخته‌اند.

جدول شماره 7- توزیع پاسخگویان بر اساس هنری که آموخته‌اند

پاسخگویان چه هنری آموخته اند	تعداد	درصد
نقاشی و گرافیک	50	26
موسیقی	36	19
خیاطی	32	16
خوشنویسی	20	10
هنرهای دستی	19	10
آرایش و گریم	13	7
سینما و تئاتر	7	4
شعر و ادبیات	6	3
سایر	6	3
دکوراسیون	3	1
مجسمه و سفال	2	1
جمع	194	100

 نمودار شماره 7- پراکندگی پاسخگویان بر اساس هنری که آموخته‌اند

چرا پاسخگویان هنری را نیاموخته‌اند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 8، از میان 142 نفر پاسخگویی که با وجود علاقه‌مندی به هنر، هیچ رشته ای را نیاموخته‌اند، علت آن را نداشتن وقت بیان کرده اند.

جدول شماره 8- توزیع پاسخگویان بر اساس علت  نیاموختن  هنر

چرا پاسخگویان هنری را نیاموخته اند	تعداد	درصد
نداشتن وقت	123	86
عدم امکانات مالی	11	8
بی حوصلگی	4	3
نداشتن مشوق	4	3
جمع	142	100

نمودار شماره 8- پراکندگی پاسخگویان بر اساس علت نیاموختن هنر

آیا پاسخگویان در زمینه هنر تحصیلات دانشگاهی دارند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 9، از میان پاسخگویانی که یک رشته هنری را آموخته‌اند، 88 درصد در زمینه هنر خود تحصیلات دانشگاهی ندارند.

جدول شماره 9- توزیع پاسخگویان بر اساس این‌که آیا در زمینه هنر تحصیلات دانشگاهی دارند

آیا پاسخگویان در زمینه هنر تحصیلات دانشگاهی دارند	تعداد	درصد
خیر	171	88
بله	23	12
جمع	194	100

نمودار شماره 9- پراکندگی پاسخگویان براساس این ‌که آیا در زمینه هنر تحصیلات دانشگاهی دارند

آیا در خانواده پاسخگویان کسی هنرمند هست؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 10، از میان 600 نفر پاسخگو، 72 درصد، در بین خانواده‌شان شخص هنرمندی وجود ندارد.

جدول شماره 10- توزیع پاسخگویان بر اساس هنرمند بودن یا نبودن یکی از اعضای خانواده آن‌ها

آیا اطرافیان پاسخگویان  جراحی زیبایی داشته‌اند	تعداد	درصد
خیر	430	72
بله	170	28
جمع	600	100

نمودار شماره 10- پراکندگی پاسخگویان براساس هنرمند بودن یا نبودن یکی از اعضای خانواده آن‌ها

نسبت عضو هنرمند خانواده با پاسخگو

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 171 پاسخگویی که در خانواده شلن هنرمنی وجود دارد ، 29 درصد خواهرانشان هنرمند بوده‌اند.

جدول شماره 11- توزیع پاسخگویان بر اساس نسبت با عضو هنرمند خانواده

نسبت عضو هنرمند خانواده با پاسخگو	تعداد	درصد
خواهر	50	29
برادر	32	19
دختر	30	17
همسر	20	12
پدر	13	8
پسر	11	6
همه افراد خانواده	8	5
مادر	7	4
جمع	171	100

نمودار شماره 11- پراکندگی پاسخگویان براساس نسبت با عضو هنرمند خانواده

هنر عضو هنرمند خانواده پاسخگو چیست؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 171 پاسخگویی که در خانواده آن ها فرد هنرمندی وجود داشته ، هنر آن‌ها نقاشی یا گرافیک بوده است.

جدول شماره12- توزیع پاسخگویان بر اساس هنر عضو هنرمند خانواده ‌آن‌ها

هنر عضو هنرمند خانواده پاسخگویان	تعداد	درصد
نقاشی و گرافیک	66	39
موسیقی	38	22
خوشنویسی	17	10
سینما و تئاتر	13	8
خیاطی	11	6
هنرهای دستی	9	5
مجسمه و سفال	6	4
شعر و ادبیات	5	3
آرایش و گریم	2	1
دکوراسیون	2	1
سایر	2	1
جمع	171	100

 نمودار شماره 12- پراکندگی پاسخگویان براساس هنر عضو هنرمند خانواده ‌آن‌ها

از نظرپاسخگویان کدام نهاد‌ها در ترویج هنر بیشتر موثرند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 600 نفر پاسخگو، 29 درصد صداوسیما را در ترویج هنر در جامعه بیشتر موثر می‌دانند.

جدول شماره 13- توزیع پاسخگویان بر اساس این که کدام نهاد را در ترویج هنر موثر می دانند

پاسخگویان کدام نهاد را در ترویج هنر موثر می دانند	تعداد	درصد
صدا و سیما	175	29
نمی‌دانم	136	23
آموزش و پرورش	84	14
وزارت ارشاد	80	13
شهرداری	42	7
همه نهادها	37	6
هیچکدام	21	4
سایر	16	3
روزنامه‌ها	9	1
جمع	600	100

نمودار شماره 13- پراکندگی پاسخگویان براساس این که کدام نهاد را در ترویج هنر موثر می دانند

آیا پاسخگویان یا فرزندان آن‌ها از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده‌اند ؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 600 نفر پاسخگو، 76 درصد تا کنون از کلاس های هنری فرهنگسراها استفاده نکرده اند.

جدول شماره 14- توزیع پاسخگویان بر اساس این که آیا از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده اند

آیا پاسخگویان از کلاس های هنری فرهنگسراها استفاده کرده اند	تعداد	درصد
خیر	456	76
بله	144	24
جمع	600	100

نمودار شماره 14- پراکندگی پاسخگویان براساس این که آیا از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده اند

پاسخگویان تا چه حد از دوره‌های هنری فرهنگسراها راضی هستند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 144 نفر پاسخگویی که از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده‌اند، 45 درصد از این کلاس‌ها راضی بوده‌اند.

جدول شماره 15- توزیع پاسخگویان بر اساس میزان رضایت آن‌ها از دوره های هنری فرهنگسراها

میزان رضایت پاسخگویان از دوره‌های هنری فرهنگسراها	تعداد	درصد
زیاد	65	45
تا حدی	58	40
کم	21	15
جمع	144	100

نمودار شماره 15- پراکندگی پاسخگویان براساس میزان رضایت آن‌ها از دوره های هنری فرهنگسراها

پیشنهاد پاسخگویان برای بهبود وضعیت کلاس‌ها؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 144 نفر پاسخگویی که از کلاس‌های هنری فرهنگسراها استفاده کرده‌اند، پیشنهاد شان برای بهبود وضعیت کلاس‌ها، استفاده از اساتید مجرب بوده است.

جدول شماره 16- توزیع پاسخگویان بر اساس پیشنهاد آن‌ها برای بهبود وضعیت کلاس‌ها

پیشنهاد پاسخگویان برای بهبود وضعیت کلاس‌ها	تعداد	درصد
استفاده از اساتید مجرب	33	23
پیشنهادی ندارم	24	17
ارزانتر باشد	19	13
گسترش آموزش	18	12
افزایش امکانات	14	10
زمان مناسب	13	9
فرهنگ سازی	12	8
گسترش فرهنگسراها	11	8
جمع	144	100

 نمودار شماره 16- پراکندگی پاسخگویان براساس میزان آگاهی از خطرات جراحی های زیبایی

منابع:

- ( سایت اینترنتی نامیرا

- (سایت اینترنتی ساجد)

- (مرکز تحقیقات کامپیوتر و علوم اسلامی)