پژوهش > نظرسنجی تلفنی

همکاران: سیامک کفایی، فریده درفشی، سمیه گایگانی، زهره دیداری، امیر حسین زارع

پیشگفتار:

در حال حاضر فن‌آوری اطلاعات (IT)، بر تمام وجوه زندگی افراد تأثیر گذاشته و امور اقتصادی و اجتماعی و حتی طرز تفکر مردم را تغییر داده است. به نوعی تمام امور زندگی (مانند آموزش، بهداشت، صنعت و تولید، تجارت، بانکداری، خدمات وحتی نحوه گذاران اوقات فراغت و سرگرمی‏ها) تحت‌الشعاع آثار و تغییرات این تکنولوژی قرار گرفته‏اند. نزدیکی روزافزون مردم جهان به یکدیگر، تعامل فرهنگ‌ها و ... نمونه‏هایی از تأثیرات این تکنولوژی بر زندگی افراد است. پیشرفت‌های تکنولوژی اطلاعات به حدی گسترده است که برخی از صاحبنظران آن را با پدیده‏هایی چون "اختراع ماشین بخار" مترادف دانسته‌اند. تجارت الکترونیک هم نشأت گرفته از تأثیر تکنولوژی اطلاعات بر اقتصاد است و پیشرفت آن در سایه پیشرفت فن‌آوری اطلاعات محقق گشته است .

از تجارت الکترونیک، تعاریف متعددی ارائه شده است. در حقیقت مجموعه متنوع و وسیعی از تعاریف و مفاهیم برای تجارت الکترونیک وجود دارد که موضوعات، کاربردها، و مدل‌های گوناگونی را در بر می‏گیرد. بر اساس مطلبی که در سایت "نور طوبی"[1] تجارت الکترونیکی در ساده‌ترین تعریف عبارت از یافتن منابع، انجام ارزیابی، مذاکره کردن، سفارش، تحویل، پرداخت و ارائه خدمات پشتیبانی است که بصورت الکترونیکی و بدون استفاده از کاغذ انجام می‌شود، به عبارتی تجارت الکترونیک روشی است که براساس آن اطلاعات، محصولات و خدمات از طریق شبکه های ارتباطات کامپیوتری خرید و فروش می‌شوند. تجارت الکترونیکی معمولا کاربرد وسیعی دارد، یعنی نه تنها شامل خریدو فروش از طریق اینترنت است بلکه سایر جنبه‌های فعالیت تجاری، مانند خریداری، صورت‌برداری از کالاها، مدیریت تولید و تهیه و توزیع و جابه‌جایی کالاها و همچنین خدمات پس از فروش را در بر می‌گیرد. این نوع تجارت انواع گوناگونی دارد که می‌توان به تجارت بین تاجر با تاجر (B2B)، تاجر با مشتری (B2C ) و مشتری با مشتری (C2C) اشاره کرد.

می‏توان گفت این نوع تجارت ، از حدود سال 1965 آغاز شد که مصرف کنندگان توانستند پول خود را از طریق ماشین‌های خود پرداز (ATM) دریافت کرده و خریدهای خود را با کارت‌های اعتباری انجام دهند. تجارت الکترونیک با ورود اینترنت به دنیای بازرگانی و تجارت، از ابتدای دهه 1990 شکل گرفت. کاربردهای تجارت الکترونیکی به دلیل توسعه استانداردها و شبکه‌های جدید، پیمان‌ها و نرم‌افزارهای تجارت الکترونیکی و افزایش رقابت بین بنگاه‌ها و کسب و کارها به سرعت گسترش یافت.
"در جهان اقتصادی متحول امروز، روز به روز به نقش تجارت الکترونیک در اقتصاد اضافه می شود و هر ساله شاهد رشد قابل توجه این نوع تجارت در سطح جهان هستیم، تا آنجا که حجم مبادلات تجارت الکترونیک در جهان که در سال 2002 برابر 3/2 تریلیون دلار بود، در سال 2006 به 8/12 تریلیون دلار رسیده بود."[2] اما در ایران به علل مختلفی که به آن اشاره خواهیم کرد تجارت الکترونیک آنچنان که باید در جامعه گسترش نداشته است.

مسأله تحقیق:

با ورود به هزاره سوم، شاهد رقابت فشرده تر دولت‌ها و قطب‌های اقتصادی در جهان بخصوص دربخش تجاری هستیم وهریک می کوشند تا سهم بیشتری ازامتیازات، امکانات و فرصت‌های موجود درپهنه تجارت جهانی را کسب کنند. دراین عرصه، پیشرفت علم وفناوری وضعیت رابه گونه‌ای تغییر داده است که صاحبان قدرت به وضعیت موجود اکتفا نکرده‌اند و با ایجاد بسترهای لازم و استفاده از فناوری‌های نوین اطلاعات، فرصتهای جدیدی را خلق می کنند. تجارت الکترونیک نیزبه عنوان یکی از ضروریات قرن بیست ویکم و محصول فناوری‌های نوین ارتباطی، نقش مهمی رادرتسهیل مبادلات داخلی وبین‌المللی کشورها ایفا می‌کند.

در مدت کوتاهی که از آغاز عمر تجارت الکترونیک در جهان معاصر می‌گذرد، این فعالیت رشد بی‌سابقه‌ای را در کشورهای پیشرفته داشته است و بر اساس آمار محاسبه شده موسسات معتبر اقتصادی نیز پیش‌بینی شده است که گستره این فعالیت تا سال 2010 به طور متوسط 54 الی 71 درصد رشد خواهد کرد که نشان‌دهنده شتاب‌دار بودن حرکت آن است .اما به دلایل مختلفی این امر در ایران به کندی پیش می‌رود. به اعتقاد محمد نهاوندیان رئیس اتاق بازرگانی ایران، "کندی در تصمیم گیری، کندی در اجرا، میزان کم ضریب نفوذ الکترونیکی، نبود ایمنی اطلاعات و امضای الکترونیکی و علائم منفی از حوزه اقتصاد کلان به حوزه تجارت الکترونیکی از مهم ترین دلایلی است که موجب عقب ماندگی تجارت الکترونیک در کشور شده است."[3] همچنین از دیگر دلایل عقب ماندگی تجارت الکترونیک در ایران می‌توان به مواردی چون: نبود بسترها و تجهیزات شبکه‌ای وارتباطی لازم برای دسترسی سریع و آسان مردم به اینترنت، فقدان نظام بانکداری الکترونیکی نوین در سیستم بانکی کشور، عدم وجود کارت‌های اعتباری بین‌الملل و سایر کارت‌های خرید الکترونیکی و پایین بودن سطح آگاهی و توجه مردم به الکترونیک و فن‌آوری اطلاعات در کشور(عدم فرهنگ سازی مناسب( اشاره کرد.

با ورود فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی به عرصه‌های گوناگون زندگی افراد، نظریه‌ای تحت عنوان نظریه ی شکاف دیجیتال مطرح شده است. "بر اساس این نظریه، دیگر صرف حضور رسانه‌های سنتی(تلویزیون، رادیو و مطبوعات) و نیز عدم دسترسی به آنها و عدم آگاهی از محتوای آنها نیست که منجر به شکاف آگاهی میان افراد می گردد. بلکه این رسانه‌های دیجیتال چون رایانه، تلفن همراه و مهم‌تر از همه شبکه‌ی شبکه‌ها یعنی اینترنت است که می‌توانند مبنایی باشند بر بروز شکاف دیجیتال میان کشورهای غنی و فقیر و نیز میان انسان‌های غنی و فقیر از لحاظ سواد و نیز از لحاظ پایگاه اقتصادی که به آن تعلق دارند."[4]

خرید اینترنتی دارای مزایای بسیاری است به طوری که می‌تواند زندگی افراد را ارتقاء بخشد. استفاده از فروشگاه‌های اینترنتی برای ساکنان کلان شهرهایی چون تهران حداقل دارای سه مزیت مهم است: کاهش ترافیک، کاهش آلودگی هوا و صرفه جویی در وقت و انرژی. برای فراگیر شدن تجارت الکترونیک در کشور یک بعد مسأله، اقداماتی است که باید توسط دولت برای ایجاد و توسعه‌ی زیرساخت‌ها و مسائل فنی مرتبط با آن انجام گیرد، بعد دیگر آن، مسأله‌ی میزان آگاهی افراد از فرآیند تجارت الکترونیک و کاربرد این خدمات توسط آنان است. چرا که اگر تمامی زیرساخت‌های فنی، ارتباطی و مخابراتی برای توسعه‌ی تجارت الکترونیک در کشور فراهم شوند اما مردم انگیزه، توانایی مالی و سواد لازم برای استفاده از اینترنت و خدمات آن در حوزه‌ی تجارت الکترونیک را نداشته باشند دراین صورت نیز با عقب ماندگی در این عرصه مواجه خواهیم بود.

بر اساس نتایج نظرسنجی که در مهر ماه امسال در مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه‌ای همشهری انجام شده، 71 درصد از پاسخگویانی که کامپیوتر دارند از اینترنت استفاده می‌کنند؛ و تنها 4 درصد از این افراد برای خرید از اینترنت استفاده می‌کنند.

نگاهی به آمار بانک‌ها نشان می‌دهد که با وجود تعداد زیاد کارت‌های صادر شده از سوی شبکه بانکی کشور، تعداد مشتریان این خدمات بسیار اندک است و با وجود هزینه بانک‌ها در این بخش، تعداد مشتریان آنان به‌اندازه‌ای کم است که اگر بانک‌ها این سرویس را ارائه ندهند نیز مشکلی به‌وجود نمی‌آید. به عنوان مثال " بانک صادرات ایران تقریبا 5/5 میلیون کارت بانکی صادر کرده ولی تعداد مشتریان استفاده از خدمات اینترنتی‌اش به 284 هزار نفر می‌رسد در اصل فقط 284 هزار نفر از دارندگان کارت‌های این بانک درخواست رمز اینترنتی کرده‌اند و از این میان فقط 40 هزار نفر از مشتریان توکن این بانک را خریداری کرده‌اند.
در این صورت به صورت تقریبی می‌توان گفت که 5/5 درصد از مشتریان بانک بزرگ و شلوغی چون صادرات از خدمات اینترنتی استفاده می‌کنند."[5]

دریافت رمز اینترنتی و رمز cvv2 دو عنصر اصلی برای انجام یک خرید اینترنتی است و با وجود اینکه بسیاری از بانک‌ها این سرویس را در اختیار مشتریانشان قرار می‌دهند ولی مشتریان بانک‌ها از این سرویس استفاده نمی‌کنند، بر اساس آماری که در "سایت ایستنا"[6] آمده است تنها 40 درصد از دارندگان کارت‌های بانکی خرید اینترنتی می‌کنند. و فقط زمانی این مشکل خود را نشان می‌دهد که قرار بر این است یک خدمتی از طریق اینترنت به مردم عرضه شود. یکی از مشکلات بانک‌ها در این زمینه ناآشنایی مردم به چگونگی استفاده از این سرویس‌ها است؛ برای رفع چنین مشکلی چاره‌ای جز فرهنگ‌سازی در این زمینه نیست، در غیر اینصورت هزینه‌هایی که بانک‌ها برای ارائه این سرویس‌ کرده‌اند بی‌ثمر خواهند بود و هیچ بازگشتی برای آنان نخواهد داشت.

البته این موضوع را نیز باید در نظر گرفت که استفاده از خدمات اینترنتی بانک‌ها به نسبت مشکل است به گونه‌ای که افراد معمولی به سادگی نمی‌توانند از این خدمات استفاده کنند. برای رفع چنین مشکلی علاوه براینکه باید مشتریان بانک‌ها را به استفاده از خدمات اینترنتی تشویق کنیم باید سرویس‌های اینترنتی بانک‌‌ها را نیز ساده‌تر کنیم تا تمامی افراد بتوانند از این سرویس‌ها استفاده کنند.

همچنین بر اساس مطلبی که در "سایت روزنامه خراسان"[7] آمده است، ایران از نظر سرعت دسترسی کاربران به اینترنت رتبه 186 را دارد و متأسفانه جایگاه ایران بعد از کشورهای عراق و افغانستان از این حیث تعیین شده است. در نتیجه وقتی که سرعت اینترنت پایین باشد انجام اقداماتی مانند بانکداری الکترونیک امکان پذیر نیست چرا که اصولا در بانکداری الکترونیک زمان محدودی برای هر کار اختصاص داده می شود و اگر فرد در زمان کوتاهی نتواند فعالیت بانکی خود را انجام دهد، بانک به طور خود به خود و برای جلوگیری از سوءاستفاده و مسائل امنیتی، ارتباط خود را با بانک قطع می‌کند.

مشکل دیگری که کمبود شدید پهنای باند ایجاد می‌کند، به موضوع تجارت الکترونیکی و خرید الکترونیکی باز می‌گردد. چرا که وقتی فردی می‌خواهد خرید اینترنتی انجام دهد ابتدا باید شکل ظاهری کالای مورد نظر خود را از طریق اینترنت مشاهده کند. بنابراین ابتدا باید سرعت اینترنت بالا باشد تا فرد بتواند تصویر واضح و خوبی از کالای مورد نظر داشته باشد، در حالی‌که در نبود پهنای باند، کیفیت خرید اینترنتی نیز تحت تاثیر قرار می گیرد.

با گسترش روزافزون تجارت الکترونیک، خریدهای اینترنتی به عنوان یکی از زیر مجموعه‌های تجارت الکترونیک به میزان چشمگیری رواج یافته است، اما از آنجا که هنوز مردم به این نوع خریدها اعتماد ندارند استقبال از خرید اینترنتی همواره با تردید روبه‌رو بوده است. شاید بتوان گفت بسیاری از افراد در کشور ما از وجود چنین فروشگاه‌هایی اطلاع ندارند چرا که برای فروشگاه‌های اینترنتی تبلیغ آنچنانی صورت نگرفته، به طوری‌که در صدا و سیما به علت قانون ممنوعیت استفاده از سایت‌های اینترنتی در تبلیغات این رسانه، هیچ تبلیغی درباره فروشگاه‌های اینترنتی صورت نمی‌گیرد. در حال حاضر فقط می‌توان در روزنامه‌ها و سایت‌های اینترنتی به تبلیغ فروشگاه‌های اینترنتی پرداخت که با توجه به نوع فرهنگ و علاقمندی‌های مردم، این نوع تبلیغات نمی‌توانند باعث پیشرفت فروش اینترنتی در کشور ما باشند.

در همین راستا مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه‌ای همشهری نیز به عنوان یک رسانه که می‌تواند در آشنا کردن مردم با تجارت الکترونیک نقشی داشته باشد، این موضوع را به عنوان مسأله‌ای برای نظرسنجی خود قرار داده است. این مسأله از طریق پرسش‌های زیر پیگیری می‌شود:

پرسش‌های تحقیق:

• میزان استفاده از اینترنت در بین شهروندان تهرانی چقدر است؟
• میزان استفاده از کارت بانک در بین شهروندان تهرانی چقدر است؟
• میزان استفاده از اینترنت برای خرید در بین شهروندان تهرانی چقدر است؟
• میزان رضایت پاسخگویان از خریدهای اینترنتی چقدر است؟
• مزایای خرید اینترنتی از نظر پاسخگویان چیست؟
• معایب خرید اینترنتی از نظر پاسخگویان چیست؟

ضرورت و اهمیت تحقیق:

فروش در شبکه اینترنت مخارج زیادی دارد و برای بسیاری مقرون به صرفه نیست. شرکت‌های بزرگ دنیا باسرمایه‌های کلان و پرسنل کافی، پایگاه‌های تخصصی را برای مواردی چون صادرات و فروش تجاری ایجاد کرده‌اند. شرکت‌های متعددی نیز در ایران دست به ایجاد چنین امکاناتی زده‌اند، اما از آنجایی که هنوز هیچ متولی و مرکزیتی برای این پدیده وجود ندارد،این سازمانها به صورت جزیره‌ای و خود محور اقداماتی را انجام می‌دهند که هنوز پروسه کامل تجارت را در بر نگرفته و به صورت مقطعی انجام می‌شود. هیچ آمار دقیقی هم از کاربران اینترنت و استفاده کنندگان از کامپیوتر شخصی در دست نیست و هنوز به صورت یک طرح ملی به آن نگاه نشده‌است. بنابراین، خرید اینترنتی در مرحله کودکی و نوپایی است و نیاز به مراقبت و حمایت زیادی از طرف دولت دارد. در نتیجه باید با ارایه یک طرح ملی، فرهنگ خرید جامعه امروزی ایران را تغییر داد. باید توجه داشت که سرمایه گذاری مالی و زمانی بر روی زمینه‌ای که در آینده حرف اول را خواهد زد، مطمئنا باعث پویایی اقتصاد کشور خواهد شد.

با توجه به توسعه روزافزون اینترنت در کشورمان نیاز به یک سرمایه گذاری در امر تجارت الکترونیک احساس می شود. در گذشته تجارت از طریق حضور اشخاص در کنار هم ممکن بود اما درحال حاضر این مسأله کاملا متفاوت شده بدین صورت که از طریق اینترنت می توان وارد سایت هایی برای خرید و فروش شد. با توجه به رشد سریع و روز افزون تجارت الکترونیک در کشورهای پیشرفته و مزیت‌های رقابتی حاصل از آن، لازم است که کشورهای در حال توسعه، که کشور ما نیز یکی از همین کشورها است، به منظور حضور در بازار رقابت جهانی سریعا در استراتژی‌های تجاری و بازرگانی خود تجدید نظر اساسی کنند. حال آنکه برای پیاده‌سازی یک سیستم جدید در یک جامعه، بایستی بسترهای فنی و فرهنگی لازم را ایجاد نموده و سپس با توجه به نیازهای موجود، آن سیستم را گسترش داد. مسلمًا قدم اول برای توسعه‌ی تجارت الکترونیک در کشور و استفاده از خدمات آن توسط مردم و به خصوص جوانان به عنوان افرادی که به راحتی می توانند تکنولوژی‌های نوین را بپذیرند و بهترین استفاده را از آنها ببرند، آن است که زیرساخت‌های فنی و ارتباطی ونیز قوانین مرتبط با این موضوع به درستی تأمین شود. از سوی دیگر، باید به این مسئله نیز توجه کرد که اگر زیرساخت‌ها و مسائل فنی و بنیادی برای ایجاد و گسترش تجارت الکترونیک تأمین شود اما زیرساخت‌های فرهنگی و آگاهی‌های لازم در این خصوص به افراد داده نشود ونیز آمادگی‌هایی کسب نکرده باشند تا بتوانند به راحتی و بدون دغدغه از سایت‌های خرید و فروش استفاده کنند، باز هم در زمینه‌ی توسعه‌ی تجارت الکترونیک با مشکل مواجه خواهیم بود. فرهنگ خرید از فروشگاه‌های اینترنتی اگر نه در بین مردم لااقل در بین جوانان و نیز نوجوانان که آینده‌ی کشور از آن آنها است باید درونی شود.

کلیات تحقیق:

در این گزارش با به کارگیری نظرسنجی تلفنی و بدست آوردن آمارها، پردازش و تحلیل علمی آنها، سعی شده است تا به میزان خرید از اینترنت در بین شهروندان تهرانی دست یافت.  این گزارش حاصل جمع آوری پاسخ 600 نفر از مردم تهران به پرسشنامه تهیه شده توسط واحد نظرسنجی تلفنی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ای موسسه همشهری است. این افراد به صورت تصادفی و بر اساس مراجعه به فهرست شماره تلفن‌ها (از 22000000 الی 88999999) انتخاب شدند. در این گزارش نظر کسانی که تمایل به پاسخگویی به تمام پرسش‌های تحقیق را داشته‌اند، منعکس شده است.

اهداف:

هدف از انجام این پژوهش ترویج فرهنگ خرید از اینترنت در بین مردم است.

روش نظرسنجی:

در این پژوهش، از نظرات عامه مردم به صورت تلفنی (نظرسنجی تلفنی) به روش پیمایشی و نمونه گیری تصادفی استفاده شده است. عددهای داخل جدول گرد شده است.

جامعه نمونه:

در این تحقیق نمونه آماری شامل 600 نفر از مردم تهران است. از این تعداد 50 درصد مرد و50 درصد زن هستند.

زمان اجرای نظرسنجی:

این نظرسنجی از تاریخ 3 تا 5 آبان ماه 1388 توسط گروه نظرسنجی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ای روزنامه همشهری انجام شده است.

پرسش‌های نظرسنجی:

1. جنس

2. سن

3. تحصیلات

4. آیا پاسخگویان از اینترنت استفاده می‌کنید؟

5. پاسخگویان از اینترنت بیشتر برای چه کاری استفاده می‌کنند؟

6. آیا پاسخگویان کارت بانک دارند؟

7. پاسخگویان از کارت بانک بیشتر برای چه کاری استفاده می‌کنند؟

8 . آیا پاسخگویان می‌دانستند به صورت اینترنتی هم می‌توانند خرید کنند؟

9. آیا پاسخگویان تا به حال خرید اینترنتی داشته‌اند؟

10. چرا پاسخگویان خرید اینترنتی نداشتند؟

11. پاسخگویان چه مقدار از خریدهایشان اینترنتی است؟

12. پاسخگویان بیشتر چه کالاهایی را به صورت اینترنتی می‌خرند؟

13. پاسخگویان از خریدهای اینترنتی خود رضایت دارند؟

14. چرا از خریدهایشان کاملا رضایت ندارند؟

15. از نظر پاسخگویان مزایای خرید اینترنتی چیست؟

16. از نظر پاسخگویان معایب خرید اینترنتی چیست؟

چکیده:

طرح نظرسنجی حاضر، ‌به منظور دست یافتن به میزان خرید اینترنتی در بین شهروندان تهرانی انجام گرفته است. یافته‌های این طرح به قرار زیر است.

- 50 درصد از پاسخگویان مرد و50 درصد زن هستند.

- 34 درصد پاسخگویان در گروه سنی 30-21 سال قرار دارند .

- 41 درصد از پاسخگویان دارای مدرک تحصیلی دیپلم هستند.

- 65 درصد از پاسخگویان از اینترنت استفاده نمی‌کنند.

- از میان پاسخگویانی که از اینترنت استفاده می‌کنند، 44 درصد برای پرداخت قبوض از اینترنت استفاده می‌کنند .

- 58 درصد از پاسخگویان دارای عابر بانک هستند.

- 39 درصد از کسانی که عابر بانک دارند، معمولا برای برداشت وجه از کارت خود استفاده می‌کنند.

- 50 درصد از پاسخگویان در مورد اینکه می‌توانند به صورت اینترنتی خرید کنند، آگاهی داشتند.

- اکثریت پاسخگویان (86 درصد) تا به حال خرید اینترنتی نداشته‌اند.

- 34 درصد از پاسخگویانی که خرید اینترنتی نداشتند، دلیل این امر را پیش نیامدن موقعیت خرید اینترنتی بیان کردند.

- 90 درصد از پاسخگویانی که خرید اینترنتی داشتند، بیان کردند که مقدار کمی از خریدهای خود را به صورت اینترنتی انجام می‌دهند.

- از میان پاسخگویانی که خرید اینترنتی داشته‌اند، 39 درصد سی‌دی‌های خود را به صورت اینترنتی می‌خرند.

- 66 درصد از پاسخگویانی که خرید اینترنتی داشتند، کاملا از خرید خود رضایت داشتند.

- 50 درصد از پاسخگویانی که به طور کامل از خرید اینترنتی خود رضایت نداشتند، علت این امر را عدم تطابق تبلیغات موجود در سایت با کالای خریداری شده بیان کردند.

- اکثریت (95 درصد) از پاسخگویانی که خرید اینترنتی داشتند، صرفه‌جویی در وقت را مهم‌ترین مزیت این نوع خرید می‌دانند.

- از میان پاسخگویانی که خرید اینترنتی داشته‌اند، 34 درصد مطابقت نداشتن تبلیغات موجود در سایت با کالای خود را به عنوان مهم‌ترین ایراد خرید اینترنتی عنوان کردند.

توصیف یافته‌ها

جنس پاسخگویان:

بر اساس جدول شماره 1، از میان 600 نفر پاسخگو، 50 درصد مرد و 50 درصد زن هستند.

جدول شماره 1- توزیع پاسخگویان بر اساس جنس

جنس	تعداد	درصد
مرد	300	50
زن	300	50
جمع	600	100

نمودار شماره 1-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس جنس

سن پاسخگویان:

جدول شماره 2،  نشان دهنده توزیع جامعه آماری این تحقیق است. همان طور که مشاهده می‌شود بزرگ‌ترین گروه سنی در 600 نفر پاسخگوی این تحقیق را گروه سنی 21 تا 30 سال (34 درصد) و کوچک‌ترین گروه سنی را  71 سال به بالا ( 2 درصد ) تشکیل می‌دهند.

جدول شماره 2- توزیع پاسخگویان بر اساس سن

سن	تعداد	درصد
21 تا 30 سال	202	34
31 تا 40 سال	149	25
41 تا50 سال	85	14
51 تا60  سال	66	11
15 تا20 سال	46	8
61 تا 70 سال	37	6
71 سال به بالا	15	2
جمع	600	100

نمودار شماره 2- پراکندگی پاسخگویان بر اساس سن

سطح تحصیلات پاسخگویان:

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 3، از میان 600 نفر پاسخگو، 41 درصد دیپلم و 3 درصد کارشناسی ارشد و بالاتر هستند.

جدول شماره 3- توزیع پاسخگویان بر اساس میزان تحصیلات

تحصیلات	تعداد	درصد
دیپلم	247	41
زیر دیپلم	123	20
کار شناسی	106	18
کاردانی و دانشجو	79	13
بی‌سواد	28	5
کارشناسی ارشد به بالا	17	3
جمع	600	100

نمودار شماره 3- پراکندگی پاسخگویان بر اساس میزان تحصیلات

پاسخگویان از اینترنت استفاده می‌کنند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره4، از میان 600 نفر پاسخگو، 65 درصد از اینترنت استفاده نمی‌کنند.

جدول شماره 4- توزیع پاسخگویان بر اساس استفاده از اینترنت

پاسخگویان از اینترنت استفاده می‌کنند؟	تعداد	درصد
خیر	387	65
بله	213	35
جمع	600	100

نمودار شماره 4-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس استفاده از اینترنت

پاسخگویان بیشتر برای چه کاری از اینترنت استفاده می‌کنند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 5، از میان 213 نفر پاسخگویی که از اینترنت استفاده می‌کنند، 44 درصد برای انجام تحقیقات و جستجوی مطالب به اینترنت مراجعه می‌کنند.

جدول شماره 5- توزیع پاسخگویان بر اساس کاری که در اینترنت انجام می‌دهند

پاسخگویان معمولا برای چه کاری به اینترنت مراجعه می‌کنند؟	تعداد	درصد
تحقیق	94	44
اطلاع یافتن از اخبار	52	24
همه موارد	18	9
چک کردن ایمیل	16	8
دانلود کردن (موسیقی، فیلم، عکس)	15	7
پرداخت قبوض	9	4
سایر (چت کردن، ثبت نام، خرید)	9	4
جمع	321	100

نمودار شماره 5- پراکندگی پاسخگویان بر اساس کاری که در اینترنت انجام می‌دهند

آیا پاسخگویان عابر‌بانک دارند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره6، از میان 600 نفر پاسخگو، ‌58 درصد عابر‌بانک دارند.

جدول شماره 6 - توزیع پاسخگویان بر اساس داشتن یا نداشتن عابر‌بانک

پاسخگویان عابر بانک دارند؟	تعداد	درصد
بله	348	58
خیر	252	42
جمع	600	100

نمودار شماره 6- پراکندگی پاسخگویان بر اساس داشتن یا نداشتن عابر‌بانک

پاسخگویان بیشتر برای چه کاری از عابر‌بانک استفاده می‌کنند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 7، از میان 348 نفر پاسخگویی که عابر‌بانک دارند، 39 درصد برای برداشت وجه از عابر‌بانک خود استفاده می‌کنند.

جدول شماره 7 - توزیع پاسخگویان بر اساس اینکه از عابر‌بانک برای چه کاری استفاده می‌کنند

پاسخگویان از عابر‌بانک برای چه کاری استفاده می‌کنند	تعداد	درصد
برداشت وجه	136	39
همه کارها	71	21
پرداخت قبوض	64	18
پرداخت وجه	31	9
واریز پول به حساب‌های دیگر	29	8
هیچ استفاده‌ای	17	5
جمع	348	100

نمودار شماره 7 - پراکندگی پاسخگویان بر اساس اینکه از عابر‌بانک برای چه کاری استفاده می‌کنند

آیا پاسخگویان از امکان خرید اینترنتی برخی کالاها اطلاع داشتند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 8،  از میان 600 نفر پاسخگو، 50 درصد از این موضوع که می‌توانند به صورت اینترنتی خرید کنند اطلاع داشتند و 50 درصد این موضوع را نمی‌دانستند.

جدول شماره 8 - توزیع پاسخگویان بر اساس اطلاع از امکان خرید اینترنتی برخی کالاها

پاسخگویان از امکان خرید اینترنتی برخی کالاها اطلاع داشتند؟	تعداد	درصد
بله	301	50
خیر	299	50
جمع	600	100

نمودار شماره 8 -پراکندگی پاسخگویان بر اساس اطلاع از امکان خرید اینترنتی برخی کالاها

آیا پاسخگویان خرید اینترنتی داشته‌اند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 9،  از میان 301 نفر پاسخگویی که از امکان خرید اینترنتی کالاها اطلاع داشتند، 86 درصد تا به حال خرید اینترنتی نداشته‌اند و تنها 14 درصد به صورت اینترنتی خرید کرده‌اند.

جدول شماره 9 - توزیع پاسخگویان بر اساس داشتن یا نداشتن خرید اینترنتی

پاسخگویان خرید اینترنتی داشته‌اند؟	تعداد	درصد
خیر	260	86
بله	41	14
جمع	301	100

نمودار شماره 9-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس داشتن یا نداشتن خرید اینترنتی

دلایل پاسخگویان برای نداشتن خرید اینترنتی چیست؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 10،  از میان 260 نفر پاسخگویی که خرید اینترنتی نداشته‌اند، 34 درصد قرار نگرفتن در شرایطی که بخواهند خرید اینترنتی داشته باشند را دلیل این امر بیان کردند.

جدول شماره 10 - توزیع پاسخگویان بر اساس دلایل نداشتن خرید اینترنتی

دلایل پاسخگویان برای نداشتن خرید اینترنتی	تعداد	درصد
پیش نیامده	89	34
عدم دسترسی به اینترنت	72	28
عدم اطمینان به فروشگاه‌های اینترنتی	39	15
عدم علاقه	21	8
عدم آشنایی با رایانه	20	8
نداشتن عابر‌بانک	12	4
سایر(مشکلات سیستم بانکی، آشنا نبودن به مراحل خرید، سرعت پایین اینترنت)	7	3
جمع	260	100

نمودار شماره 10-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس دلایل نداشتن خرید اینترنتی

چه مقدار از خرید پاسخگویان اینترنتی است؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 41 نفر پاسخگویی که خرید اینترنتی داشته‌اند، 90 درصد مقدار کمی از خریدشان به صورت اینترنتی بوده است.

جدول شماره 11 - توزیع پاسخگویان بر اساس میزان خرید اینترنتی

میزان خرید اینترنتی پاسخگویان	تعداد	درصد
کمی از خریدها	37	90
بیشتر خریدها	3	7
همه خریدها	1	3
جمع	41	100

نمودار شماره 11- پراکندگی پاسخگویان بر اساس میزان خرید اینترنتی

پاسخگویان چه کالاهایی را به صورت اینترنتی می‌خرند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 12، از میان 41 نفر پاسخگویی که خرید اینترنتی دارند، 39 درصد بیشتر برای خرید CD‌های مختلف از اینترنت استفاده می‌کنند.

جدول شماره 12- توزیع پاسخگویان بر اساس کالایی که به صورت اینترنتی می‌خرند

پاسخگویان چه کالایی را به صورت اینترنتی می‌خرند؟	تعداد	درصد
CD	16	39
بلیت	12	29
کتاب	6	15
فرقی نمی‌کند	3	7
وسایل تزیینی	2	5
سایر (پوشاک، قطعات کامپیوتر)	2	5
جمع	41	100

نمودار شماره 12- پراکندگی پاسخگویان بر اساس کالایی که به صورت اینترنتی می‌خرند

میزان رضایت پاسخگویان از خرید اینترنتی

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 13،  از میان 41 نفر پاسخگویی که خرید اینترنتی داشته‌اند، 66 درصد کاملا از خرید اینترنتی خود رضایت داشته‌اند.

جدول شماره 13- توزیع پاسخگویان بر اساس  میزان رضایت ایشان از خرید اینترنتی

میزان رضایت پاسخگویان از خرید اینترنتی	تعداد	درصد
کاملا	27	66
تا حدی	11	27
اصلا	3	7
جمع	41	100

نمودار شماره 13- پراکندگی پاسخگویان بر اساس میزان رضایت ایشان از خرید اینترنتی

دلایل پاسخگویانی که به صورت کامل از خرید اینترنتی رضایت ندارند

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 14،  از میان 14 نفر پاسخگویی که از خرید اینترنتی خود به طور کامل رضایت نداشته‌اند، 50 درصد مطابقت نداشتن تبلیغات با کالای خریداری شده را دلیل این امر می‌دانند.

جدول شماره 14- توزیع پاسخگویان بر اساس  دلایل رضایت کامل نداشتن ایشان از خرید اینترنتی

دلایل رضایت کامل نداشتن پاسخگویان از خرید اینترنتی	تعداد	درصد
عدم تطابق تبلیغات با کالا	7	50
مشکلات سیستم اینترنت	3	22
گران‌تر بودن کالاها	1	7
قابل تعویض نبودن کالا	1	7
مشخص نبودن هزینه ارسال	1	7
مشخص نبودن زمان تحویل	1	7
جمع	14	100

نمودار شماره 14- پراکندگی پاسخگویان بر اساس دلایل رضایت کامل نداشتن ایشان از خرید اینترنتی

مزایای خرید اینترنتی از نظر پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 15،  از میان 41 نفر پاسخگویی که خرید اینترنتی داشته‌اند، اکثریت آنها (95 درصد) صرفه‌جویی در وقت را به عنوان مهم‌ترین مزیت خرید اینترنتی بیان کردند.

جدول شماره 15- توزیع پاسخگویان بر اساس مزایای خرید اینترنتی

مزایای خرید اینترنتی از نظر پاسخگویان	تعداد	درصد
صرفه‌جویی در وقت	39	95
ارزان‌تر بودن کالا	2	5
جمع	41	100

نمودار شماره 15- پراکندگی پاسخگویان بر اساس مزایای خرید اینترنتی

معایب خرید اینترنتی از نظر پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 16، از میان 41 نفر پاسخگویی که خرید اینترنتی داشته‌اند، 34 درصد مطابقت نداشتن کالا با تبلیغات را مهم‌ترین ایراد خرید اینترنتی عنوان کردند .

جدول شماره 16- توزیع پاسخگویان بر اساس معایب خرید اینترنتی

معایب خرید اینترنتی از نظر پاسخگویان	تعداد	درصد
عدم تطابق کالا با تبلیغات	14	34
مشکلات سیستم اینترنتی	10	24
مشخص نبودن زمان تحویل کالا	6	15
ایرادی ندارد	6	15
قابل تعویض نبودن کالا	2	5
سایر	2	5
محدودیت کارت‌های خرید	1	2
جمع	41	100

 نمودار شماره 16- پراکندگی پاسخگویان بر اساس معایب خرید اینترنتی

---

[1] . http://www.nooretouba.ac.ir/NewsDet.aspx?NID=91

[2] . بهمند ، یاشار.( 1385 ) چالش بانکداری الکترونیکی ، مجله تدبیر. شماره 27. صفحه 6- 3

[3] . http://www.sarmayeh.net/ShowNews.php?21670

[4] . http://gmj.ut.ac.ir/maghale.aspx?id=56

[5] . http://www.ictna.ir/report/archives/016012.html

[6] . http://www.ictna.ir/report/archives/016012.html

[7] . http://www.khorasannews.com/news.aspx?12_17355_11_1295.XML