پژوهش > نظرسنجی تلفنی

همکاران: شبنم چهره، فریده درفشی، سمیه گایگانی زهره دیداری  و  امیر حسین زارع

پیشگفتار

از میان شاخه های مختلف جراحی پلاستیک، جراحی زیبایی در جامعه ما شناخته شده و رواج زیادی پیدا کرده است.

درحالی که همه رشته‌های پزشکی جنبه نجات بیمار از درد، ناراحتی و درمان را دارند، با این وجود به دلیل جوان بودن جمعیت کشور، گرایش به جراحی‌های زیبایی در ایران گسترش پیدا کرده است.

 از پیدایش جراحی پلاستیک در ایران و تاسیس این  رشته در دانشگاه تهران بیش از نیم قرن می‌گذرد. پایه‌گذار این رشته جراحی در ایران دکتر "محمداصانلو"است.

به طور کلی جراحی های زیبایی را می توان به دو دسته تقسیم کرد. جراحی های زیبایی که در ناحیه گردن و صورت انجام می شود. از جمله بینی، پلک ها، کشیدن پوست صورت و گردن یا همان لیفتینگ و دسته دوم جراحی هایی هستند که روی تنه و اندام ها انجام می شوند. مانند اعمال جراحی سینه، شکم و لیپوساکشن چربی های اضافی بدن.

" گرایش روزافزون جوانان به زیبایی ظاهر و روی‌آوردن به جراحی‌های پلاستیک طی دهه‌گذشته منجر به‌رشد‪۸۳درصدی تعداد جراحی‌های پلاستیک در کشور شده است. بر اساس آمارهای موجود در کشور ما، جراحی بینی در رتبه اول، جراحی اندام در رتبه دوم وحذف چین وچروک صورت در رتبه سوم جراحی‌های معمول در ایران قرار دارد" (سایت خانواده ما).

درطول دهه گذشته، افزایش تعداد متقاضیان جراحی زیبایی وصرف هزینه بیش از ‪۲۰میلیون ریال برای جراحی بینی وبیش از۳۰میلیون ریال برای زیبایی‌اندام از سوی متقاضیان وتعارض صرف چنین هزینه‌هایی باسطح درآمد طبقه‌متوسط و مرفه جامعه، از زمینه‌های قابل بررسی در تحولات رفتاری اجتماعی جوانان است.

" یکی از جراحان زیبایی که خواسته است نامش فاش نشود ادعا می کند، طبق اطلاعات به دست آمده، در کشور ما بسیاری از زنان و مردان، شکل و فرم قسمتی از اندام یا جوارح خود را نمی پسندند و خواهان تغییر و یا اصلاح آن هستند." (بانک اطلاعات نشریات کشور)

این موارد در خانم ها بیشتر شامل بینی، رنگ چشم و گونه و در آقایان شامل لب و ابروها است. اما در این میان مردان کمتر اقدام به عمل جراحی زیبایی کرده اند و در مقابل زنان زیادی بینی و صورت خود را به تیغ جراحی سپرده اند.

اگر چه افراد بسیاری با استفاده از عملهای مختلف زیبایی اعتماد به نفس بیشتری پیدا کرده واز زندگی خود لذت بیشتری می برند، لیکن انتخاب جراح متخصص و همچنین بروز خطرات و مشکلات ناشی از این جراحی ها نیز قابل تامل است.

طرح مسئله:

تب داغ عمل‌های جراحی زیبایی و دست‌کاری‌های پوستی، بسیاری از زنان و مردان جامعة ما را گرفتار خود کرده است. اگر هزینه های سرسام آور این قبیل جراحی ها را بتوان نادیده گرفت، عوارض ناخواسته و پیامدهای احتمالی این جراحی ها و همچنین دخالت افراد فرصت طلب که با اطلاعات کم و نداشتن تخصص کافی این اعمال را انجام می دهند مشکلات بسیاری را برای متقاضیان عمل های زیبایی به وجود آورده است که این بخش از مسئله به آسانی قابل چشم پوشی نیست چرا که حتی در برخی موارد باعث مرگ شخص متقاضی نیز شده است.

متاسفانه در این زمینه عدم نظارت کافی بر عملکرد متخصصان و جراحان مذکور باعث شده است که زمانی آنها مورد بازخواست قرار گیرند که یا یکی از بیماران آنها فوت کند و یا این که پس از عمل دچار مشکلی شود و به مراجع قضایی شکایت کند. لذا این تحقیق در پی دانستن این مسئله است که میزان تمایل مردم برای انجام این جراحی‌ها چقدر است و همچنین مردم تا چه حد از خطرات ناشی از این جراحی‌ها آگاهند.

پرسش های اصلی تحقیق:

شما با جراحی پلاستیک موافقید یا مخالف؟

چرا افراد جراحی پلاستیک انجام می دهند؟

تا چه حد از خطرات احتمالی این جراحی‌ها آگاهید؟

ضرورت و اهمیت تحقیق:

از آنجا که طبق آمارهای موجود جراحی زیبایی به خصوص جراحی بینی در ایران بیشتر از همه کشورهای دنیا انجام می‌شود، بنا به دلایل زیر تحقیق در این مورد ضروری به‌نظر می‌رسد:

1- خطرات ناشی از جراحی‌های زیبایی که حتی ممکن است منجر به فوت متقاضی شود.

2- هزینه های گزاف اینگونه جراحی‌ها که در اکثر اوقات بدون علت و تنها از روی تفنن و چشم و هم چشمی بر خانواده ها تحمیل می‌شود.

هدف تحقیق:

دست یابی به میزان مبادرت به جراحی‌های زیبایی در بین مردم تهران و مقایسه نتایج بدست آمده با نتایج بدست آمده از تحقیقی با همین نام که در مرکز مطالعات و تحقیقات روزنامه همشهری  سال 1386 انجام شده است.

پیشینه تحقیق:

از بررسی پایگاه‌های مختلف اطلاع رسانی،  همچنین منابع موجود در کتابخانه ملی چنین بنظر می‌رسد که اگر چه مقالات و کتاب‌های زیادی در این زمینه موجود است لیکن تا کنون به جز تحقیقی که در تاریخ 15تا 18 اردیبهشت ماه 1386 به وسیله واحد نظر سنجی مرکز مطالعات و تحقیقات روزنامه همشهری انجام شده و این تحقیق نیز مقایسه ای است بین پاسخ‌های مردم تهران در تاریخ مذکور با پاسخ های فعلی آنان، چنین تحقیقی (تلفنی) درسطح تهران انجام نشده است.

روش شناسی تحقیق:

در این گزارش با به کارگیری نظرسنجی تلفنی و بدست آوردن آمارها، پردازش و تحلیل علمی آنها، سعی شده است تا به نظر پاسخگویان درمورد جراحی زیبایی دست یافت. این گزارش حاصل جمع آوری پاسخ 600  نفر از مردم تهران به پرسشنامه تهیه شده توسط واحد نظرسنجی تلفنی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ای موسسه همشهری است. این افراد به صورت تصادفی و بر اساس مراجعه به فهرست شماره تلفن‌ها (از 22000000 الی 88999999) انتخاب شدند. در این گزارش نظر کسانی که تمایل به پاسخگویی به تمام پرسش‌های تحقیق را داشته‌اند، منعکس شده است.

روش تحقیق و گردآوری اطلاعات:

در این پژوهش پیمایشی، با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی نظرات عامه مردم به صورت تلفنی (نظرسنجی تلفنی) گردآوری شده است .عددهای داخل جدول گرد شده است.

نحوه نمونه گیری:

بر اساس فرمول کوکران       

جامعه نمونه:

در این تحقیق نمونه آماری شامل 600 نفر از مردم تهران است. از این تعداد 50 درصد مرد و 50 درصد زن هستند.

زمان اجرای نظرسنجی:

این نظرسنجی از تاریخ 11 تا 13 مهرماه 1388 توسط گروه نظرسنجی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ای روزنامه همشهری انجام شده است.

پرسشنامه نظرسنجی:

1. شما با جراحی زیبایی موافقید یا مخالف؟

2. دلایل مخالفت شما چیست؟

3. دلایل موافقت شما چیست؟

4. چرا افراد مبادرت به جراحی زیبایی می‌کنند؟

5. آیا شما تا کنون جراحی زیبایی داشته‌اید؟

6. آیا از جراحی خود راضی هستید؟

7. از اطرافیان شما کسی جراحی زیبایی داشته است؟

8. آیا از نتیجه جراحی خود راضی بوده اند؟

9. تا چه حد از خطرات احتمالی این جراحی‌ها آگاهی دارید؟

10. سن

11. تحصیلات

12. جنس

چکیده:

طرح نظرسنجی حاضر، ‌به منظور دست یافتن به نظر پاسخگویان درباره جراحی زیبایی، در میان شهروندان تهرانی به اجرا درآمده است. یافته‌های این طرح به قرار زیر است:

- 50 درصد از پاسخگویان زن و 50 درصد مرد هستند.

- 31 درصد پاسخگویان در گروه سنی 21 تا 30 سال قرار دارند.

- مدرک تحصیلی 40 درصد از پاسخگویان دیپلم است.

- 55 درصد از پاسخگویان با جراحی زیبایی مخالفند.

- 66 درصد از مخالفان  زیبایی خدادادی را بهتر می دانند.

- 65 درصد از موافقان علت آن را رفع نواقص جسمی عنوان کرده اند.

- 59 درصد از پاسخگویان زیبایی بیشتر را علت جراحی پلاستیک افراد دانسته اند.

- 95 درصد از پاسخگویان نا کنون جراحی زیبایی نداشته اند.

- 76 درصد از پاسخگویانی که جراحی زیبایی داشته‌اند از نتیجه جراحی خود راضی هستند.

- 54 درصد از پاسخگویان اطرافیانشان جراحی زیبایی نداشته‌اند.

- 58 درصد از پاسخگویانی که اطرافیانشان جراحی زیبایی داشته‌اند از نتیجه جراحی خود راضی بوده اند.

- 52 درصد از پاسخگویان از خطرات احتمالی جراحی‌های زیبایی آگاهند.

توصیف یافته‌ها

جنس پاسخگویان

بر اساس جدول شماره 1، از میان 600  نفر پاسخگو، 50 درصد مرد و  50 درصد زن هستند.

جدول شماره 1- توزیع پاسخگویان براساس جنس

جنس	تعداد	درصد
زن	300	50
مرد	300	50
جمع	600	100

نمودار شماره 1-  پراکندگی پاسخگویانبر اساس جنس

سن پاسخگویان

جدول شماره 2، نشان ‌دهنده توزیع جامعه آماری این تحقیق است. همان طور که مشاهده می‌شود بزرگ‌ترین گروه سنی در 600 نفر پاسخگوی این تحقیق را گروه سنی 21 تا 30 سال (36 درصد) و کوچک‌ترین گروه سنی را  71 سال به بالا (3 درصد) تشکیل می‌دهند.

جدول شماره 2- توزیع پاسخگویان براساس سن

سن	تعداد	درصد
21 تا 30 سال	171	31
31 تا 40 سال	168	26
41تا 50سال	118	20
51تا60 سال	62	10
15تا20 سال	32	5
61 تا 70 سال	31	5
71 سال به بالا	18	3
جمع	600	100

نمودار شماره 2- پراکندگی پاسخگویان بر اساس سن

سطح تحصیلات پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 3، از میان 600 نفر پاسخگو، 43 درصد دارای مدرک تحصیلی دیپلم و 1 درصد دارای مدرک دکترا هستند.

جدول شماره 3- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس سطح تحصیلات

تحصیلات	تعداد	درصد
دیپلم	237	40
کار شناسی	123	20
زیر دیپلم	105	17
کاردانی و دانشجو	89	15
کارشناسی ارشد و دکترا	29	5
بی‌سواد	17	3
جمع	600	100

 نمودار شماره 3- پراکندگی پاسخگویان بر اساس سطح تحصیلات

آیا پاسخگویان با جراحی زیبایی موافقند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره4، از میان 600 نفر پاسخگو 55 درصد با جراحی زیبایی مخالف اند، 30 درصد در صورت لزوم موافق و 15 درصد موافق اند .

جدول شماره 4- توزیع پاسخگویان بر اساس موافقت یا مخالفت با جراحی زیبایی

آیا پاسخگویان با جراحی زیبایی موافقند	تعداد	درصد
مخالف	329	55
درصورت لزوم موافق	178	30
موافق	93	15
جمع	600	100

نمودار شماره 4-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس موافقت یا مخالفت با جراحی زیبایی

دلایل مخالفان با جراحی زیبایی

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 5، از میان 329 نفر پاسخگویی که با جراحی زیبایی مخالف بوده اند، 66 درصد زیبایی خدادادی را بهتر از زیبایی مصنوعی دانسته‌اند .

در مقایسه با نظرسنجی که در سال 1386  با همین عنوان انجام شد، رجحان زیبایی خدادادی بر زیبایی‌های مصنوعی توسط تعداد زیادتری از مخاطبان  مخالف با جراحی زیبایی بیان شده است و ترس از عوارض بعدی جراحی، که در سال 1386 رتبه اول را داشته است  اکنون در رتبه دوم اهمیت برای مخالفان جراح زیبایی است.

جدول شماره 5- توزیع پاسخگویان بر اساس دلایل مخالفت با جراحی زیبایی

دلایل مخالفان با جراحی زیبایی	تعداد	درصد
زیبایی خدادادی بهتر است	218	66
ترس از عدم موفقیت (عوارض بعدی)	96	29
سایر موارد	8	2
با مد مخالفم	7	2
جمع	329	100

نمودار شماره 5- پراکندگی پاسخگویان بر اساس دلایل مخالفت با جراحی زیبایی

دلایل موافقت پاسخگویان با جراحی زیبایی

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 6، از 271 پاسخگویی که با جراحی زیبایی موافق هستند، 65 درصد علت آن را رفع نواقص جسمی دانسته اند. این در حالی است  که در سال 86 پاسخگویان موافق با جراحی زیبایی مهمترین علت موافقت خود را بدست آوردن زیبایی بیشتر بیان کرده اند و رفع نواقص جسمی رده دوم اهمیت قرار داشته است.

جدول شماره 6- توزیع پاسخگویان بر اساس دلیل موافقت با جراحی زیبایی

دلایل موافقان با جراحی زیبایی	تعداد	درصد
رفع نواقص جسمی	176	65
زیبایی بیشتر	92	34
مد شده است	3	1
جمع	271	100

نمودار شماره 6- پراکندگی پاسخگویان بر اساس دلیل موافقت با جراحی زیبایی

چرا افراد جراحی زیبایی انجام می‌دهند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 7، کاهش تعداد وعده‌های خوراک روزانه، دلیل 58 درصد از 217 نفر از پاسخگویانی است که در ماه رمضان نسبت به سایر ماه‌های سال کمتر میوه می‌خورند.

جدول شماره 7- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره این که چرا افراد جراحی زیبایی انجام می‌دهند

چرا افراد جراحی زیبایی انجام می دهند	تعداد	درصد
زیبایی بیشتر	351	59
چشم و هم چشمی	86	14
کسب اعتماد بنفس	85	14
مد شده	46	8
نمی دانم	25	4
ازدواج مناسبتر	7	1
جمع	600	100

نمودار شماره 7- پراکندگی پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره این که چرا افراد جراحی زیبایی انجام می‌دهند

آیا پاسخگویان تا کنون جراحی زیبایی داشته اند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 8، از میان 600 نفر پاسخگو 95 درصد تا کنون جراحی زیبایی نداشته اند.

جدول شماره 8- توزیع پاسخگویان بر اساس این که جراحی زیبایی داشته اند یا خیر

آیا پاسخگویان جراحی زیبایی داشته اند	تعداد	درصد
خیر	568	95
بله	32	5
جمع	600	100

نمودار شماره 8- پراکندگی پاسخگویان بر اساس این که جراحی زیبایی داشته اند یا خیر

آیاپاسخگویان از نتیجه عمل جراحی زیبایی راضی هستند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 9، از میان پاسخگویانی که جراحی زیبایی داشته‌اند، 76 درصد از نتیجه عمل راضی هستند. این در حالی است که در سال 86، 52 درصد از پاسخگویان از نتیجه عمل خود راضی بوده اند.

جدول شماره 9- توزیع پاسخگویان بر اساس این‌که آیا از نتیجه عمل رضایت دارند

آیا پاسخگویان از نتیجه عمل راضی هستند	تعداد	درصد
بله	24	76
تا حدی	4	12
خیر	4	12
جمع	32	100

نمودار شماره 9- پراکندگی پاسخگویان براساس این‌که آیا از نتیجه عمل رضایت دارند

آیا از اطرافیان پاسخگویان کسی جراحی زیبایی داشته است؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 10، از میان 600 نفر پاسخگو، 54 درصد، کسی از اطرافیانشان جراحی زیبایی نداشته است.

جدول شماره 10- توزیع پاسخگویان بر اساس جراحی زیبایی داشتن اطرافیان آن‌ها

آیا اطرافیان پاسخگویان  جراحی زیبایی داشته‌اند	تعداد	درصد
خیر	326	54
بله	274	46
جمع	600	100

نمودار شماره 10- پراکندگی پاسخگویان براساس جراحی زیبایی داشتن اطرافیان آن‌ها

آیا اطرافیان پاسخگویان از نتیجه عمل جراحی زیبایی خود راضی هستند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 32 نفر پاسخگویی که جراحی زیبایی داشته‌اند، 76 درصد از نتیجه عمل راضی هستند.

جدول شماره 11- توزیع پاسخگویان بر اساس این‌که آیا اطرافیان آنان از نتیجه عمل خود رضایت دارند

آیا اطرافیان پاسخگویان از نتیجه عمل راضی هستند	تعداد	درصد
بله	158	58
تا حدی	80	29
خیر	36	13
جمع	274	100

نمودار شماره 11- پراکندگی پاسخگویان براساس این‌که آیا اطرافیان آنان از نتیجه عمل خود رضایت دارند

پاسخگویان تا چه حد از خطرات احتمالی جراحی های زیبایی آگاهند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 12، از میان 32 نفر پاسخگویی که جراحی زیبایی داشته‌اند، 76 درصد از نتیجه عمل راضی هستند.

جدول شماره 12- توزیع پاسخگویان بر اساس میزان آگاهی از خطرات جراحی های زیبایی

میزان آگاهی پاسخگویان از خطرات جراحی زیبایی	تعداد	درصد
تا حدی	309	52
بی اطلاع	225	37
آگاه	66	11
جمع	600	100

نمودار شماره 12- پراکندگی پاسخگویان براساس میزان آگاهی از خطرات جراحی های زیبایی