پژوهش > نظرسنجی تلفنی

همکاران: سیامک کفایی، فریده درفشی، زهره دیداری، احسان کاظمی و سمیه گایگانی

پیشگفتار

یکی از خبرهایی که هر روز با آن برخورد داریم مربوط به کشف خواص جدیدی از انواع میوه‌‌ است. نتایج پژوهش‌های دانشمندان علوم غذایی نشان‌دهنده خواص شگفت‌انگیز میوه‌ها در تداوم سلامتی انسان است. دانشمندان تغذیه هر روزه درصد کشف فواید جدیدی از میوه‌ها هستند، تا با استفاده از این خواص به پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری‌ها در انسان کمک کنند. پژوهشگران حوزه علوم غذایی همواره در تلاش‌اند تا با یافته‌ای جدید،‌ مشکلات ناشی از تغذیه نادرست در انسان مدرن را کاهش دهند. یکی از مهمترین را‌ه‌های کاهش و پیشگیری بیماری‌ها در جوامع مدرن، اجتناب از استفاده مواد غذایی پرکالری و آماده و ترغیب مردم به روی‌آوردن به دامان طبیعت با استفاده از منابع غذایی طبیعی به‌خصوص میوه‌‌ها است.

اگر بگوییم میوه‌، تنها ماده غذایی برطرف کننده تمامی نیازهای بدن است، سخن به گزافه نگفته‌ایم. مواد سلولزی (فیبر) تشکیل دهنده میوه‌ها، با سرعت بخشیدن به حرکت مواد غذایی در دستگاه گوارش،‌ به تخلیه سریع کامل روده‌ها کمک می‌کنند. با توجه به این که میوه‌ها فاقد کلسترول و قند مضر هستند،‌ موجب کنترل قند در بیماران دیابتی، کاهش فشارخون و تعادل وزن می‌شوند، از این رو در بیشتر رژیم‌های غذایی، جایگاه میوه ویژه‌ای دارد. از آنجا که مصرف میوه‌ تاثیر مثبتی بر روی مغز و سیستم عصبی دارد موجب تقویت حافظه و ضد افسردگی می‌شود. هر آن‌چه از خواص میوه‌ها گفته شود کم است، چرا که میوه خوردن، تاثیر بسزایی در سلامت جسم و روح انسان دارد و تنها خوراکی است که معمولا پزشکان در میزان تناول آن حدی قائل نمی‌شوند.

طرح مسئله:

رشد و تکثیر قارچ‌گونه اغذیه‌فروشی‌ها و فست‌فودها در شهر‌های بزرگ، گواه بر‌ این مدعاست که مصائب زندگی ماشینی مردم را برآن داشته تا برای برآورده کردن نیازهای خود، پاسخ‌های هرچه سریع‌‌تر و آسان‌تر‌ را جستجو کنند. انسان جامعه مدرن زمان زیادی را برای پخت و تناول خوراک صرف نمی‌کند و ترجیح می‌دهد با تهیه غذاهای آماده و نیمه آماده حاوی مواد نگهدارنده طولانی، گرسنگی خود را مرتفع کند. تهیه و آماده کردن میوه به دلیل صرف وقت و عدم امکان نگهداری در دراز مدت،‌ با مشغله‌های موجود در زندگی مدرن سازگار نبوده و بیشتر جنبه تشریفاتی (در زمان حضور میهمان) پیدا می‌کند.

در کشور ما با توجه به تنوع گونه‌های گیاهی، میوه‌های متنوع با کیفیت نسبتا خوبی به عمل می‌آید. اما با کمی دقت در سبک زندگی مردم درمی‌یابیم، در بیشتر خانواده‌ها به‌خصوص در میان نسل جوان میوه جایگاهی ندارد. البته قیمت بالای میوه نیز در عدم تمایل بیشتر مردم به مصرف آن، بی‌تاثیر نیست. بروز بیماری‌های مختلف و استفاده از داروهای شیمیایی یکی دیگر تاثیرات زندگی ماشینی‌از است که گریبانگیر بسیاری از مردم این جوامع است.

مصرف روزانه میوه عامل معالجه بسیاری از بیماری‌ها است. املاح معدنی و ویتامین‌های طبیعی موجود در میوه‌ها، اعمال مختلفی را بر روی اندام‌های مختلف بدن آدمی انجام می‌دهند که تاثیری مشابه دارو‌های شیمیایی دارند. البته تاثیر درمانی میوه‌ها روی بدن انسان، در مقایسه با دارو‌های شیمیایی، در درازمدت صورت می‌گیرد؛ اما این تاثیر ماندگار‌تر و طبیعی‌تر است. برای جذب بهتر خواص میوه‌ها، میزان و چگونگی مصرف میوه مهم به نظر می‌رسد است. مثلا، میوه خوردن 30 دقیقه قبل از غذا یا 2 تا 3 ساعت پس از صرف غذا، مصرف روزانه میوه‌ها بیش از سه بار، خوردن میوه‌هایی مانند سیب و خیار با پوست و موارد بسیاری که درباره خوردن میوه‌ها توصیه‌ شده است.

حال سوال ما در این تحقیق این است که نظر شهروندان تهرانی را راجع به میزان استفاده از میوه در وعده‌های خوراک‌شان در شبانه‌روز، جویا شویم و بدانیم مردم شهر تهران در انتخاب نوع میوه‌ بیشتر به چه چیزی توجه می‌کنند. این مسأله از طریق پرسش‌های زیر پیگیری می‌شود:

سوال‌های تحقیق:

آیا در وعده‌های خوراک خود میوه هم می‌خورین؟

چرا میوه نمی‌خورین؟

در روز چند وعده میوه می‌خورین؟

در انتخاب نوع میوه به چه چیزی بیشتر توجه‌ می‌کنید؟ (قیمتش، نوبرانه بودنش، خاصیتش یا موارد دیگر)

چه میوه ثابتی در سبد خرید میوه شما وجود دارد؟

ضرورت و اهمیت تحقیق:

میوه‌ها با خواص درمانی، برای التیام درد‌ها یکی از موثرترین روش‌های درمان محسوب می‌شوند. این شیوه درمان در بیشتر خانواده‌ها هنوز مرسوم است و مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاهش مصرف میوه و در برخی موارد حذف آن از وعده‌های خوراک، مشکلات بسیاری را با خود همراه دارد. ویتامین‌های موجود در میوه‌ها، عاملی برای حفظ سلامتی و جلوگیری از ابتلای بسیاری از بیماری‌هاست.

افزایش وزن و ابتلا به بیماری‌های مربوط به چاقی، مانند فشارخون، قند، افزایش کلسترول و بسیاری از بیماری‌های عروقی، امراض رایج در میان ساکنان شهر‌های بزرگ است. در بسیاری از موارد با استفاده از میوه‌ها می‌توان، اختلالات پوستی، گوارشی و ... را در بیماران برطرف کرد. با مصرف درست و به موقع میوه‌ها می‌توان از بیشترین تاثیر مواد معدنی و یتامین‌های موجود در آنها بهره برد.

با توجه به مسائل مطرح شده و اهمیت موضوع، انجام این نظرسنجی می‌تواند به اصلاح عادات مردم تهران درمورد مصرف میوه‌ها کمک کند. چنین تحقیقاتی می‌توانند راهگشای کارشناسان علوم تغذیه در برنامه‌ریزی‌های غذایی کلان، به‌خصوص در شهر‌های بزرگ شوند تا برای گنجاندن میوه در برنامه‌های غذایی روزانه مردم چاره‌اندیشی کنند.

هدف تحقیق:

هدف کلی از انجام این پژوهش آگاهی از نظر مردم درباره عادات مصرف میوه در میان شهروندان تهرانی است.

گفتنی است دستیابی به نظرات پاسخگویان در مورد چگونگی مصرف میوه، از اهداف دیگری است که در این طرح دنبال می‌شود:

چند وعده در روز میوه می‌خورید؟

مهمترین وعده میوه خوردن پاسخگویان کدام وعده است؟

پاسخگویان در انتخاب نوع میوه بیشتر به چه مواردی توجه می‌کنند؟

آیا در سبد خرید میوه پاسخگویان میوه ثابتی وجود دارد؟  

روش شناسی تحقیق

در این گزارش با به کارگیری نظرسنجی تلفنی و بدست آوردن آمارها، پردازش و تحلیل علمی آنها، سعی شده است تا به نظر پاسخگویان درمورد عادات مصرف میوه دست یافت. این گزارش حاصل جمع آوری پاسخ 600 نفر از مردم تهران به پرسشنامه تهیه شده توسط واحد نظرسنجی تلفنی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ای موسسه همشهری است. این افراد به صورت تصادفی و بر اساس مراجعه به فهرست شماره تلفن‌ها (از 22000000 الی 88999999) انتخاب شدند. در این گزارش نظر کسانی که تمایل به پاسخگویی به تمام پرسش‌های تحقیق را داشته‌اند، منعکس شده است.

روش تحقیق و گردآوری اطلاعات

در این پژوهش پیمایشی، با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی نظرات عامه مردم به صورت تلفنی (نظرسنجی تلفنی) گردآوری شده است .عددهای داخل جدول گرد شده است.

نحوه نمونه گیری:

بر اساس فرمول کوکران       

جامعه نمونه

در این تحقیق نمونه آماری شامل 600 نفر از مردم تهران است. از این تعداد 50 درصد مرد و 50 درصد زن هستند.

زمان اجرای نظرسنجی

این نظرسنجی از تاریخ 10 تا 13 مردادماه 1388 توسط گروه نظرسنجی مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ای روزنامه همشهری انجام شده است.

پرسشنامه نظرسنجی

0. شما میوه دوست دارین؟
0. آیا در وعده‌های خوراک خود میوه هم می‌خورین؟
0. چرا میوه نمی‌خورین؟
0. در روز چند وعده میوه می‌خورین؟
0. بیشتر در چه وعده‌ای میوه می‌خورین؟
0. در انتخاب نوع میوه به چه چیزی بیشتر توجه‌ می‌کنید؟ (قیمتش، نوبرانه بودنش، خاصیتش یا موارد دیگر)
0. در سبد خرید میوه شما چه میوه ثابتی وجود دارد؟
0. چرا؟
0. سن
0. تحصیلات
0. جنس

چکیده:

طرح نظرسنجی حاضر، ‌به منظور دست یافتن به نظر پاسخگویان درباره عادات مصرف میوه در میان شهروندان تهرانی به اجرا درآمده است. یافته‌های این طرح به قرار زیر است:

- 50 درصد از پاسخگویان زن و 50 درصد مرد هستند.

- 36 درصد پاسخگویان در گروه سنی 21 تا 30 سال قرار دارند.

- مدرک تحصیلی 43 درصد از پاسخگویان دیپلم است.

- 94 درصد از پاسخگویان میوه دوست دارند.

- 83 درصد از پاسخگویانی در وعده‌های خوراک روزانه خود، میوه ‌می‌خورند.

- گرانی قیمت میوه،‌ دلیل میوه نخوردن 52 درصد از پاسخگویانی است که در وعده‌های خوراک روزانه آنان میوه استفاده نمی شود.

- از میان پاسخگویانی که در وعده‌های خوراک روزانه‌شان میوه می‌خورند، 47 درصد یک‌ وعده میوه می‌خورند.

- از میان پاسخگویانی که در وعده‌های خوراک روزانه‌شان میوه می‌خورند، 40 درصد عصر‌ها میوه می‌خورند.

- از میان پاسخگویانی که در وعده‌های خوراک روزانه‌شان میوه می‌خورند، 32 درصد در انتخاب نوع میوه به ظاهر و کیفیت میوه توجه می‌کنند.

- سیب میوه ثابت، در سبد خرید میوه 30 درصد از پاسخگویانی است که در وعده‌های خوراک روزانه‌شان میوه می‌خورند.

- علاقه به میوه‌ای خاص دلیل 66 درصد از پاسخگویانی است که در سبد خرید میوه‌شان، میوه ثابتی وجود دارد.

از بررسی جداول کا‌اسکوار نتایج ذیل حاصل شده است:

پاسخگویانی که دارای مدرک تحصیلی دیپلم هستند بیشتر از سایر پاسخگویان میوه دوست دارند و در وعده‌های خوراک روزانه خود میوه می‌خورند.

گفتنی است سن بر تعداد وعده‌های مصرف میوه پاسخگویان تاثیرگذار است، بطوری‌که هرچه سن پاسخگویان بالاتر می‌رود، تهداد وعده‌های میوه خوردنشان نیز بیشتر می‌شود.

جنسیت بر تعداد وعده‌ها و زمان میوه خوردن پاسخگویان تاثیر دارد، گفتنی است بیشتر مردان روزی یک‌بار و قبل از صبحانه، بیشتر زنان روزی سه وعده و بیشتر قبل از نهار میوه می‌خورند

توصیف یافته‌ها

جنس پاسخگویان

بر اساس جدول شماره 1، از میان 600  نفر پاسخگو، 50 درصد مرد و  50 درصد زن هستند.

جدول شماره 1- توزیع پاسخگویان براساس جنس

جنس	تعداد	درصد
زن	300	50
مرد	300	50
جمع	600	100

 نمودار شماره 1-  پراکندگی پاسخگویانبر اساس جنس

سن پاسخگویان

جدول شماره 2، نشان ‌دهنده توزیع جامعه آماری این تحقیق است. همان طور که مشاهده می‌شود بزرگ‌ترین گروه سنی در 600 نفر پاسخگوی این تحقیق را گروه سنی 21 تا 30 سال (36 درصد) و کوچک‌ترین گروه سنی را  71 سال به بالا (3 درصد) تشکیل می‌دهند.

جدول شماره 2- توزیع پاسخگویان براساس سن

سن	تعداد	درصد
21 تا 30 سال	215	36
31 تا 40 سال	124	21
41تا 50سال	91	15
51تا60 سال	69	12
15تا20 سال	45	8
61 تا 70 سال	38	5
71 سال به بالا	18	3
جمع	600	100

نمودار شماره 2- پراکندگی پاسخگویان بر اساس سن

سطح تحصیلات پاسخگویان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 3، از میان 600 نفر پاسخگو، 43 درصد دارای مدرک تحصیلی دیپلم و 1 درصد دارای مدرک دکترا هستند.

جدول شماره 3- توزیع فراوانیپاسخگویان بر اساس سطح تحصیلات

تحصیلات	تعداد	درصد
دیپلم	260	43
زیر دیپلم	132	23
کار شناسی	104	17
کاردانی	38	6
بی سواد	25	4
کارشناسی ارشد	19	3
دانشجو	17	3
دکترا	5	1
جمع	600	100

 نمودار شماره 3- پراکندگی پاسخگویان بر اساس سطح تحصیلات

پاسخگویان میوه دوست دارند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره4، از میان 600 نفر پاسخگو، 94 درصد میوه دوست دارند.

جدول شماره 4- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره میوه دوست داشتن

پاسخگویان میوه دوست دارند	تعداد	درصد
بله	562	94
خیر	38	6
جمع	600	100

نمودار شماره 4-  پراکندگی پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره دوست داشتن میوه

پاسخگویان در وعده‌های خوراک روزانه خود میوه می‌خورند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 5، از میان پاسخگویان 83 درصد در وعده‌های خوراک روزانه خود میوه می‌خورند.

جدول شماره 5- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره میوه خوردن در وعده‌های خوراک روزانه

پاسخگویان در وعدهای خوراک روزانه خود میوه می خورند	تعداد	درصد
بله	498	83
خیر	102	17
جمع	600	100

نمودار شماره 5- پراکندگی پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره میوه خوردن در وعده‌های خوراک روزانه

دلایل پاسخگویانی که میوه نمی‌خورند

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 6، از میان 102 نفر پاسخگویی که در وعده‌های خوراک روزانه خود از میوه استفاده نمی‌کنند، 52 درصد به دلیل گرانی، میوه نمی خورند.

جدول شماره 6- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره دلایل میوه نخوردن

دلایل پاسخگویان برای نخوردن میوه	تعداد	درصد
گرانی میوه	53	52
دوست نداشتن	21	21
بیماری و حساسیت	18	18
وقت نداشتن و تنبلی در آماده کردن میوه	10	10
جمع	102	100

 نمودار شماره 6- پراکندگی پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره دلایل میوه نخوردن

تعداد وعده‌های میوه خوردن پاسخگویان در روز

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 7، از میان 498 نفر پاسخگویی که در خوراک روزانه خود میوه می‌خورند، 47 درصد یک وعده در روز میوه می‌خورند.

جدول شماره 7- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره تعداد وعده‌ خوردن میوه در روز

پاسخگویان در روز چند وعده میوه می خورند	تعداد	درصد
یک بار	237	47
دو بار	163	33
سه بار	64	13
بیش از سه بار	34	7
جمع	498	100

 نمودار شماره 7- پراکندگی پاسخگویانبر اساس نظر آنان درباره تعداد وعده‌ خوردن میوه در روز

پاسخگویان بیشتر در چه وعده‌ای میوه می‌خورند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 8، از میان 498 نفر پاسخگویی که در خوراک روزانه خود از میوه استفاده می‌کنند، 40 درصد بیشتر، عصر‌ها میوه می‌خورند.

جدول شماره 8- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره وعده‌ای که بیشتر میوه می‌خورند

پاسخگویان بیشتر در چه وعده ای میوه می خورند	تعداد	درصد
عصر	202	40
بعد از شام	129	26
قبل از نهار	40	8
بعد از نهار	40	8
سایر (قبل از صبحانه، همراه صبحانه، به عنوان صبحانه یا نهار یا شام و قبل از خواب)	40	8
قبل از شام	24	5
هر وقت میل داشتم	23	5
جمع	498	100

 نمودار شماره 8- پراکندگی پاسخگویانبر اساس نظر آنان درباره وعده‌ای که بیشتر میوه می‌خورند

پاسخگویان در انتخاب میوه بیشتر به چه چیزی توجه می‌کنند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 9، از میان 498 نفر پاسخگویی که در خوراک روزانه خود از میوه استفاده می‌کنند، 32 درصد در انتخاب میوه به ظاهر و کیفیت آن بیشتر توجه می‌کنند.

جدول شماره 9- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره موضوع مورد توجه در انتخاب میوه

پاسخگویان در انتخاب میوه بیشتر به چه چیزی توجه می کنند	تعداد	درصد
ظاهر و کیفیت	161	32
مزه	84	17
قیمت	74	15
سالم بودن	77	15
خواص	72	15
نوبرانه بودن	30	6
جمع	498	100

نمودار شماره 9- پراکندگی پاسخگویان براساس نظر آنان درباره موضوع مورد توجه در انتخاب میوه

در سبد خرید پاسخگویان چه میوه ثابتی وجود دارد؟  

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 10، از میان 498 نفر پاسخگویی که در خوراک روزانه خود از میوه استفاده می‌کنند، 30 درصد سیب را به صورت ثابت در سبد خرید میوه خود دارند.

جدول شماره 10- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره میوه ثابت در سبد خرید

در سبد خرید پاسخگویان چه میوه ثابتی وجود دارد	تعداد	درصد
سیب	147	30
میوه‌های فصلی	116	23
خیار	86	17
فرقی ندارد	73	15
موز	50	10
هندوانه	26	5
جمع	498	100

نمودار شماره 10- پراکندگی پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره میوه ثابت در سبد خرید

دلیل پاسخگویان برای وجود میوه ثابتی در سبد خریدشان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 11، از میان 498 نفر پاسخگویی که در خوراک روزانه خود از میوه استفاده می‌کنند، علاقه به میوه‌ای خاص دلیل 66 درصد از پاسخگویانی است که در سبد خرید میوه‌شان، میوه ثابتی وجود دارد.

جدول شماره 11- توزیع پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره دلیل وجود میوه ثابت در سبد خرید‌شان

دلیل وجود یک میوه ثابتی در سبد خرید پاسخگویان	تعداد	درصد
علاقه	279	66
خاصیت	86	20
به صرفه‌تر است	31	7
در همه فصول وجود دارد	29	7
جمع	498	100

نمودار شماره 11- پراکندگی پاسخگویان بر اساس نظر آنان درباره دلیل وجود میوه ثابت در سبد خرید‌شان

 

منابع و ماَخذ:

http://www.parsiteb.com/news.php?table=news&id=88&action=viewFullContent

http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=15132